شروع به کار
نصب و ارتقا
اکوسیستم آنکی از آنکی، AnkiMobile، AnkiDroid و AnkiWeb تشکیل شده است که همگی از وبسایت رسمی ما در دسترساند.
برای راهنمای نصب و ارتقای آنکی روی رایانهتان، لینکهای زیر را بخوانید:
ویدیوها
برای آشنایی سریع با آنکی، نگاهی به این ویدیوهای مقدماتی بیندازید. برخی با نسخههای پیشین آنکی ساخته شدهاند، اما مفاهیم یکسان است.
مفاهیم کلیدی
کارتها
به جفتِ «پرسش و پاسخ» یک کارت گفته میشود. این شبیه فلشکارت کاغذی است که پرسش روی آن و پاسخ پشتش نوشته شده باشد؛ با این تفاوت که در آنکی کارت ظاهر یک کارت فیزیکی را ندارد و بهطور پیشفرض وقتی پاسخ را نمایش میدهید، پرسش همچنان قابل مشاهده است. مثلاً اگر در حال یادگیری شیمی مقدماتی باشید، ممکن است با پرسشی مانند این روبهرو شوید:
Q: Chemical symbol for oxygen?
پس از آنکه تصمیم گرفتید پاسخ O است، دکمه Show Answer (نمایش پاسخ) را میزنید و آنکی این را به شما نشان میدهد:
Q: Chemical symbol for oxygen?
A: O
بعد از تأیید درستی پاسخ، به آنکی میگویید پاسخ را چقدر خوب بهخاطر سپردهاید و آنکی تعیین میکند چه زمانی کارت را دوباره به شما نشان دهد. مثلاً ممکن است آنکی تصمیم بگیرد کارت را ۳ روز بعد دوباره نشان دهد. در این حالت میگوییم کارت اکنون فاصلهای (interval) ۳ روزه دارد.
وضعیتهای کارت
-
جدید (New): کارتهایی که دانلود کردهاید یا خودتان ساختهاید، اما هرگز مطالعه نشدهاند.
-
در حال یادگیری (Learning): کارتهایی که بهتازگی برای نخستینبار دیده شدهاند و هنوز در حال یادگیریاند.
-
مرور (Review): کارتهایی که یادگیریشان کامل شده است. این کارتها پس از سپریشدن تأخیرشان (فاصله) دوباره نمایش داده میشوند. مرور دو نوع دارد:
- نابالغ (Young): کارت نابالغ کارتی است که فاصلهاش کمتر از ۲۱ روز است.
- بالغ (Mature): کارت بالغ کارتی است که فاصلهاش ۲۱ روز یا بیشتر است.
-
یادگیری مجدد (Relearn): کارتهایی که در مرحله مرور فراموششان کردهاید. این کارتها برای آموختن دوباره به وضعیت یادگیری مجدد بازمیگردند.
دستهها
دسته گروهی از کارتهاست. میتوانید کارتها را در دستههای مختلف قرار دهید تا بهجای مطالعه همهچیز یکجا، بخشی از مجموعه کارتهایتان را مطالعه کنید. هر دسته میتواند تنظیمات خاص خودش را داشته باشد؛ مثلاً اینکه هر روز چند کارت جدید نمایش داده شود، یا چه مدت صبر شود تا کارتها دوباره نشان داده شوند.
دستهها میتوانند در بر دارنده دستههای دیگر باشند که به شما اجازه میدهد دستهها را بهشکل درختی سازماندهی کنید. آنکی برای نمایش سطوح مختلف درخت دستهها از دونقطه پشتسرهم («::») استفاده میکند. مثلاً دستهای به نام "Chinese::Hanzi" به دسته "Hanzi" اشاره دارد که بخشی از دسته "Chinese" است. اگر "Hanzi" را انتخاب کنید، فقط کارتهای Hanzi نمایش داده میشوند؛ اگر "Chinese" را انتخاب کنید، همه کارتهای Chinese — از جمله کارتهای Hanzi — نمایش داده میشوند.
برای قرار دادن دستهها در ساختار درختی، یا میتوانید بین هر سطح در نامگذاری از دونقطه پشتسرهم استفاده کنید، یا دستهها را با کشیدن و رهاکردن در فهرست دستهها جابهجا کنید. به دستههایی که داخل دسته دیگری قرار گرفتهاند معمولاً «زیردسته» و به دستههای سطح بالا «دستههای والد» میگویند.
آنکی با دستهای به نام "Default" شروع میشود؛ هر کارتی که به هر دلیلی از دستههای دیگر جدا شود به اینجا میرود. اگر دسته پیشفرض کارتی نداشته باشد و شما دستههای دیگری افزوده باشید، آنکی این دسته را پنهان میکند. همچنین میتوانید نام این دسته را تغییر دهید و از آن برای کارتهای دیگری استفاده کنید.
دستهها در فهرست دستهها به ترتیب الفبا مرتب میشوند. اگر نام دستههایتان شامل عدد باشد، این میتواند به ترتیبی شگفتآور بینجامد. مثلاً "My Deck 10" قبل از "My Deck 9" میآید، چون ۱ قبل از ۹ میآید. اگر میخواهید "My Deck 9" زودتر ظاهر شود، میتوانید نامش را به "My Deck 09" تغییر دهید که قبل از "My Deck 10" ظاهر میشود.
دستهها بیشتر برای دستهبندیهای کلی کارتها مناسباند، نه موضوعات مشخصی مانند «افعال غذا» یا «درس ۱». برای اطلاعات بیشتر درباره این موضوع، بخش استفاده درست از دستهها را ببینید.
برای اطلاع از اینکه ترتیب دستهها چگونه بر ترتیب مطالعه کارتها اثر میگذارد، بخش ترتیب نمایش را ببینید.
یادداشتها و فیلدها
هنگام ساختن کارتها، اغلب مطلوب است بیش از یک کارتِ مرتبط با یک اطلاعات واحد بسازید. مثلاً اگر در حال یادگیری فرانسوی هستید و میآموزید که واژه bonjour یعنی سلام، شاید بخواهید کارتی بسازید که "bonjour" را نشان دهد و از شما بهخاطر سپردن «سلام» را بخواهد، و کارت دیگری که "hello" را نشان دهد و بهخاطر سپردن "bonjour" را بخواهد. یک کارت توانایی شما در بازشناسی واژه فرانسوی را میسنجد و کارت دیگر توانایی شما را در تولید آن.
با فلشکارتهای کاغذی، تنها گزینه شما در این حالت نوشتن دوباره اطلاعات است، یک بار به ازای هر کارت. برخی برنامههای فلشکارت کار را با فراهمکردن قابلیت جابهجا کردن روی و پشت آسانتر کردهاند. این نسبت به حالت کاغذی بهبودی است، اما دو عیب بزرگ دارد:
-
چون چنین برنامههایی عملکرد شما در بازشناسی و تولید را جداگانه پیگیری نمیکنند، کارتها معمولاً در زمان بهینه به شما نمایش داده نمیشوند؛ یعنی بیش از آنچه دوست دارید فراموش میکنید، یا بیش از لازم مطالعه میکنید.
-
جابهجا کردن پرسش و پاسخ فقط وقتی کار میکند که بخواهید دقیقاً محتوای یکسانی در هر طرف باشد. یعنی مثلاً امکان نمایش اطلاعات اضافه در پشت هر کارت وجود ندارد.
آنکی این مشکلات را با اجازه تفکیک محتوای کارتها به قطعات جداگانه اطلاعات حل میکند. سپس به آنکی میگویید کدام قطعات اطلاعات را در هر کارت میخواهید و آنکی خودش کارتها را برایتان میسازد و اگر بعداً ویرایشی انجام دهید، آنها را بهروزرسانی میکند.
تصور کنید میخواهیم واژگان فرانسوی مطالعه کنیم و میخواهیم شماره صفحه کتاب درسی را در پشت هر کارت بیاوریم. میخواهیم کارتهایمان این شکلی باشند:
Q: Bonjour
A: Hello
Page #12
و این:
Q: Hello
A: Bonjour
Page #12
در هر دو کارت، سه قطعه مرتبطِ یکسان داریم: یک واژه فرانسوی، یک معنی انگلیسی و یک شماره صفحه. اگر آنها را کنار هم بگذاریم، اینطور میشوند:
French: Bonjour
English: Hello
Page: 12
در آنکی به این مجموعه اطلاعات مرتبط یک یادداشت گفته میشود و هر قطعه اطلاعات درون یک فیلد قرار دارد. در این مثال، یادداشت سه فیلد دارد: "French"، "English" و "Page".
برای افزودن و ویرایش فیلدها، هنگام افزودن یا ویرایش یادداشتها دکمه Fields... (فیلدها) را بزنید. برای اطلاعات بیشتر درباره فیلدها، بخش سفارشیسازی فیلدها را ببینید.
انواع کارت
برای اینکه آنکی بر اساس یادداشتهایمان کارت بسازد، باید نقشهای به آن بدهیم که بگوید کدام فیلدها باید در روی هر کارت یا پشت آن نمایش داده شوند. به این نقشه نوع کارت گفته میشود. هر نوع یادداشت میتواند یک یا چند نوع کارت داشته باشد؛ وقتی یادداشتی میافزایید، آنکی برای هر نوع کارت یک کارت میسازد.
همه انواع کارت دو قالب دارند: یکی برای پرسش و یکی برای پاسخ. در مثال فرانسویِ قبل، میخواستیم پشتِ کارتِ بازشناسی اینطور باشد:
Q: Bonjour
A: Hello
Page #12
برای این کار، قالب پاسخ را اینطور تنظیم میکنیم:
Q: {{French}}
A: {{English}}<br>
Page #{{Page}}
در قالبهای کارت، نام فیلدها داخل آکولاد دوتایی قرار میگیرند، مانند {{French}} یا {{English}}، و آنکی آنها را با متن واقعیای که فیلدها در بر دارند جایگزین میکند. به این کار «جایگزینی فیلد» گفته میشود. متنی که داخل آکولاد دوتایی نباشد در هر کارت به یک شکل ظاهر میشود. مثلاً لازم نیست "Page #" را به هر یادداشت اضافه کنیم، چون قالب بهطور خودکار آن را به هر کارت میافزاید. برچسب <br> یک کد ویژه است که به آنکی میگوید به خط بعدی برود. برای جزئیات، بخش قالبها را ببینید.
قالبهای کارتِ تولید نیز به شکل مشابهی کار میکنند:
Q: {{English}}
A: {{French}}<br>
Page #{{Page}}
پس از آنکه نوع کارتی ساخته شد، هر بار که یادداشت جدیدی بیفزایید، بر اساس آن نوع کارت، کارتی ساخته میشود. انواع کارت، یکسان نگهداشتن قالببندی کارتهایتان را آسان میکنند و میتوانند میزان تلاش لازم برای افزودن اطلاعات را بهشدت کاهش دهند. همچنین به آنکی اجازه میدهند مطمئن شود کارتهای مرتبط بیش از حد به هم نزدیک ظاهر نمیشوند، و به شما اجازه میدهند یک اشتباه تایپی یا خطای واقعی را یک بار اصلاح کنید و همه کارتهای مرتبط یکجا بهروزرسانی شوند.
برای افزودن و ویرایش انواع کارت، هنگام افزودن یا ویرایش یادداشتها دکمه Cards... (کارتها) را بزنید. برای اطلاعات بیشتر درباره انواع کارت، بخش کارتها و قالبها را ببینید.
انواع یادداشت
آنکی به شما اجازه میدهد برای مواد مختلف، انواع مختلفی از یادداشت بسازید. هر نوع یادداشت مجموعه فیلدها و انواع کارت مخصوص به خودش را دارد. ایده خوبی است که برای هر موضوع کلیای که مطالعه میکنید یک نوع یادداشت جدا بسازید. در مثال فرانسویِ قبل، شاید برای آن نوع یادداشتی به نام "French" بسازیم. اگر بخواهیم پایتختها را یاد بگیریم، میتوانیم برای آن هم نوع یادداشتی با فیلدهایی مانند "Country" و "Capital City" بسازیم.
آنکی با چند نوع یادداشت استاندارد عرضه میشود. این انواع یادداشت برای آسانتر شدن کار کاربران جدید فراهم شدهاند، اما در درازمدت توصیه میشود انواع یادداشت خودتان را دقیقاً برای محتوایی که میآموزید بسازید. انواع استاندارد اینها هستند:
-
Basic (پایه)
فیلدهای "Front" و "Back" را دارد و یک کارت میسازد. متنی که در "Front" وارد میکنید در روی کارت ظاهر میشود و متنی که در "Back" وارد میکنید در پشت کارت. -
Basic (and reversed card) (پایه با کارت معکوس)
مانند "Basic" است، اما برای متن واردشده دو کارت میسازد: رو→پشت و پشت→رو. -
Basic (optional reversed card) (پایه با کارت معکوس اختیاری)
مانند "Basic" است، اما فیلد سومی به نام "Add Reverse" دارد. اگر در آن فیلد متنی وارد کنید، کارت معکوس (پشت→رو) هم ساخته میشود. برای جزئیات، بخش کارتها و قالبها را ببینید. -
Basic (type in the answer) (پایه با تایپ پاسخ)
در اصل همان "Basic" است، با یک جعبه متن اضافه در روی کارت که میتوانید پاسخ را در آن تایپ کنید. وقتی پشت کارت را نمایش میدهید، آنکی تفاوتهای ورودی شما با پاسخ واقعی را نشان میدهد. برای جزئیات، بخش بررسی پاسخ شما را ببینید. -
Cloze (جای خالی)
نوع یادداشتی که به شما اجازه میدهد متنی را انتخاب کنید و به حذف اطلاعاتی (cloze) تبدیل کنید (مثلاً "Humans landed on the moon in […]" → "Humans landed on the moon in 1969"). برای جزئیات، بخش حذف اطلاعاتی را ببینید. -
Image Occlusion (پوشاندن تصویر)
مانند نوع cloze است، اما بهجای متن با تصویر کار میکند که بهویژه هنگام مطالعه موادِ پرتصویر مانند کالبدشناسی و جغرافیا سودمند است. برای جزئیات، بخش پوشاندن تصویر راهنما را ببینید.
برای افزودن انواع یادداشت خودتان و تغییر انواع موجود، میتوانید از پنجره اصلی آنکی از Tools > Manage Note Types استفاده کنید.
یادداشتها و انواع یادداشت در کل مجموعه شما مشترکاند و به دستهای خاص محدود نیستند. یعنی میتوانید در یک دسته از انواع مختلف یادداشت استفاده کنید، یا کارتهای حاصل از یک یادداشتِ واحد را در دستههای مختلف قرار دهید. هنگام افزودن یادداشت با پنجره Add، میتوانید انتخاب کنید از چه نوع یادداشتی و در چه دستهای استفاده شود و این دو انتخاب بهطور کامل مستقل از هماند. همچنین میتوانید پس از ساختن یادداشتها، نوع یادداشت آنها را تغییر دهید.
مجموعه
مجموعهٔ شما همه موادی است که در آنکی ذخیره شده است: کارتها، یادداشتها، دستهها، انواع یادداشت، گزینههای دسته و غیره.
دستههای اشتراکی
میتوانید ویدیوی دستههای اشتراکی و اصول مرور را در یوتیوب ببینید.
آسانترین راه شروع با آنکی، دانلود دستهای از کارتهاست که شخص دیگری به اشتراک گذاشته است:
-
دکمه Get Shared (دریافت از اشتراک) در پایین فهرست دستهها را بزنید.
-
وقتی دستهای را که به آن علاقه دارید پیدا کردید، دکمه Download (دانلود) را بزنید تا بسته دسته دانلود شود.
-
روی بسته دانلودشده دوبار کلیک کنید تا در آنکی درونریزی شود، یا به File > Import بروید.
توجه: در حال حاضر امکان افزودن مستقیم دستههای اشتراکی به حساب AnkiWeb شما وجود ندارد. باید ابتدا آنها را در برنامه رایانهای، AnkiMobile یا AnkiDroid درونریزی کنید و سپس همگامسازی کنید تا دستهها به AnkiWeb بارگذاری شوند.
ساختن دستهٔ خودتان مؤثرترین راه برای یادگیری یک موضوع پیچیده است. موضوعهایی مانند زبانها و علوم صرفاً با حفظکردن واقعیتها فهمیده نمیشوند — برای یادگیری مؤثر آنها به توضیح و زمینه نیاز دارید. علاوه بر این، واردکردن خودِ اطلاعات، شما را وادار میکند تصمیم بگیرید نکات کلیدی کداماند، که به درک بهتری میانجامد.
اگر زبانآموز هستید، شاید وسوسه شوید فهرست بلندی از واژهها و ترجمههایشان را دانلود کنید، اما این کار بیش از اینکه زبان یادتان بدهد، شبیه آن است که حفظکردن معادلات علمی به شما اخترفیزیکی بیاموزد. برای یادگیری درست، ممکن است به کتابهای درسی، معلم یا مواجهه با جملههای دنیای واقعی نیاز داشته باشید.
Do not learn if you do not understand.
--SuperMemo
بیشتر دستههای اشتراکی را کسانی ساختهاند که مطلب را بیرون از آنکی یاد میگیرند، مثلاً از کتابهای درسی، کلاسها، تلویزیون و غیره. نکات جالبِ آموختههایشان را انتخاب میکنند و در آنکی میگذارند. ممکن است هیچ تلاشی برای افزودن اطلاعات زمینهای یا توضیحات به کارتها نکنند، چون خودشان مطلب را میفهمند. پس وقتی دیگری دستهٔ آنها را دانلود و سعی در استفاده از آن کند، ممکن است بهدلیل نبودِ اطلاعات زمینهای و توضیحات، کار با آن برایش بسیار دشوار باشد.
این به آن معنا نیست که دستههای اشتراکی بیفایدهاند. اگر در حال مطالعه کتاب درسی ABC هستید و کسی دستهای از نکات ABC را به اشتراک گذاشته است، این راهی عالی برای صرفهجویی در زمان است. و برای موضوعهای ساده که اساساً فهرستی از واقعیتها هستند — مانند نام پایتختها یا پرچم کشورها — احتمالاً به هیچ منبع بیرونی نیازی ندارید. با این حال، برای موضوعهای پیچیده، دستههای اشتراکی باید مکملِ منابع بیرونی باشند، نه جانشینِ آنها.